Direct naar content

Deelnemen aan Systeemprocessen

Laatst gewijzigd op:

Systeemprocessen zijn nodig voor het functioneren van het energiesysteem. Ze ondersteunen onder meer leveren, meten, overstappen, balanceren, alloceren, factureren en het bewaken van de leveringszekerheid.

Organisaties die voor een marktrol aan deze gegevensuitwisseling moeten deelnemen, dienen een registratieaanvraag in via Het Normo. In de aanvraag wordt vastgelegd voor welke organisatie, marktrol en gegevensuitwisseling toegang nodig is. Het Normo is de gegevensuitwisselingsentiteit onder de Energiewet en beoordeelt aanvragen en wijzigingen. Ook registreert Het Normo voor welke marktrol en gegevensuitwisseling een organisatie kan deelnemen.

Voor sommige marktrollen is daarnaast een erkenning, vergunning of aanwijzing nodig van de verantwoordelijke organisatie. EDSN begeleidt namens de gezamenlijke systeembeheerders de technische aansluiting, testomgeving en kwalificatie.

Het volledige traject duurt gemiddeld vier tot zes maanden. De daadwerkelijke doorlooptijd hangt af van de voorbereiding, de benodigde marktrolerkenning en de technische aansluiting.

Start registratieproces opent in nieuw tabblad Aan de slag met wijzigen of beeïndigen

Deelname is bedoeld voor organisaties die een wettelijke marktrol in de energiesector willen vervullen en daarvoor gegevens moeten uitwisselen voor systeemprocessen.

Ook organisaties die al deelnemen, kunnen bij Het Normo een wijziging of beëindiging van hun deelname aanvragen.

Een nieuwe marktpartij doorloopt vijf stappen voordat zij kan deelnemen aan de gegevensuitwisseling.


1. Informatie en registratie

De organisatie meldt zich aan bij Het Normo en dient de aanvraag voor deelname in. Daarbij wordt aangegeven welke marktrol de organisatie wil vervullen en voor welke gegevensuitwisseling toegang nodig is.

Let op:

  • Voor de aanvraag is eHerkenning niveau 3 nodig.
  • De aanvraag moet worden gedaan namens de organisatie die de marktrol vervult of gaat vervullen.
  • De Regels Systeemprocespartij en de Deelnemersovereenkomst maken onderdeel uit van het deelnameproces.
  • Organisaties die buiten Nederland zijn gevestigd, volgen de
  • aparte aanmeldroute en nemen contact op met het Marktloket.
Start registratieproces opent in nieuw tabblad

2. Connectie met centrale systemen

De organisatie richt de verbinding in tussen het eigen decentrale systeem en de centrale systemen van EDSN. Na verwerking van de benodigde gegevens wordt de technische connectie gerealiseerd en ontvangt de organisatie toegang tot de testomgeving.

Let op:

  • Deze stap wordt begeleid door EDSN namens de gezamenlijke systeembeheerders.
  • De organisatie is verantwoordelijk voor de inrichting van de eigen systemen en verbindingen.

3. Testen en kwalificatie

In de testomgeving toont de organisatie aan dat haar systemen geschikt zijn om juiste en volledige informatie uit te wisselen. Ook wordt getoetst of de organisatie de relevante processen en afspraken kan uitvoeren.

Let op:

  • De kwalificatie verloopt via EDSN.
  • Bij wijzigingen in berichten of processen kan aanvullende kwalificatie nodig zijn.

4. Formele afronding registratie

Wanneer de organisatie bij de eerste registratie nog niet beschikte over de benodigde marktrolerkenning, vergunning of aanwijzing, wordt de aanvraag eerst voorlopig geregistreerd. De registratie wordt definitief nadat de vereiste erkenning, vergunning of aanwijzing is ontvangen.


5. Deelname aan de gegevensuitwisseling

Na een succesvolle kwalificatie en formele afronding wordt de deelname geregistreerd in de centrale systemen. De landelijke en regionale systeembeheerders worden hierover geïnformeerd.

Na verwerking van de registratie kan de organisatie deelnemen aan de gegevensuitwisseling voor de betreffende marktrol.

Verandert de marktrol, organisatie, technische aansluiting of gegevensuitwisseling? Of stopt de organisatie met haar activiteiten? Dan moet de bestaande deelname worden gewijzigd of beëindigd.

De organisatie dient hiervoor een verzoek in bij Het Normo. Na ontvangst wordt beoordeeld welke gevolgen de wijziging of beëindiging heeft voor de registratie, technische aansluiting, kwalificatie en andere betrokken partijen.

Dien een wijziging of beëindiging tijdig in. Zo kunnen Het Normo, EDSN en betrokken marktpartijen de benodigde stappen zorgvuldig uitvoeren.

Registratie deelname gegevensuitwisseling systeemprocessen wijzigen of beëindigen

"*" geeft vereiste velden aan

Wil je deelname aan de gegevensuitwisseling systeemprocessen wijzigen of beëindigen? Vul dan onderstaand formulier in. Nadat wij het verzoek hebben ontvangen, nemen wij dit in behandeling en informeren we over de vervolgstappen.

Voor meer informatie over hoe wij omgaan met uw gegevens, zie onze privacyverklaring.

Het is belangrijk dat je voor je start op de hoogte bent van afspraken in de sector. Enkele zaken regel je vooraf. Zo kunnen we je aanvraag snel verwerken.

1. Je bent op de hoogte van de afspraken in de energiemarkt

De volgende documenten zijn belangrijk om je voor te bereiden op het deelnameproces. Deze informatie is onderdeel van de verantwoordelijkheden die bij jouw nieuwe rol in de energiemarkt horen. Lees ze goed door:


2. Vraag de marktrolerkenning aan om als partij in de energiesector te kunnen faciliteren

Om een marktrolerkenning te krijgen moet je je aanmelden bij één van de onderstaande organisaties. Per marktrol lees je hieronder bij welke organisatie je moet zijn. Deze aanmelding kun je tegelijk doen met jouw registratie bij Het Normo.

Marktrol Wat moet je aanvragen of regelen? Waar aanvragen of meer informatie?
Leverancier Energievergunning voor het leveren van elektriciteit en/of gas aan aangeslotenen met een kleine aansluiting. Meer informatie: Energiewet
Aanmelden bij: Autoriteit Consument en Markt (ACM)
Balanceringsverantwoordelijke partij voor Elektriciteit Erkenning voor het dragen van balanceringsverantwoordelijkheid op aansluitingen. Meer info: Systeemcode Elektriciteit 2026
Aanmelden bij: TenneT
Balanceringsverantwoordelijke partij voor gas Licentie B aanvragen Voor het transporteren van Gas naar een overgangspunt met eendistributiesysteembeheerder ( DSB-exitpunt). Meer info: Transportcode Gas TSB.
Aanmelden bij: Gasunie Transport Services (GTS)
Meetverantwoordelijke partij Erkenning voor het uitoefenen van meetverantwoordelijkheid. Meer info: Meetcode elektriciteit en Meetcode Gas RNB
Aanmelden bij: TenneT Meetverantwoordelijkheid Gas
Aanmelden bij: TenneT Meetverantwoordelijkheid Elektriciteit
Beheerder van een gesloten systeem Aanwijzing van een door de eigenaar voorgedragen beheerder van een elektriciteits- of gasnet dat als gesloten systeem is erkend op grond van artikel 3.7 van de Energiewet. De aanwijzing vindt plaats op grond van artikel 3.6 van de Energiewet. Meer info: Energiewet
Aanmelden bij: Autoriteit Consument en Markt (ACM)
Congestieserviceprovider (CSP) Erkenning voor het toepassen van congestiemanagement. Voor het toepassen van congestiemanagement moet je een erkenning aanvragen.
Meer info: Codebesluit CSP en Systeemcode Elektriciteit 2026.
Aanmelden bij: TenneT

3. Bepaal wie de rol van beheerder krijgt binnen jouw organisatie

Wanneer je het deelnameproces start wordt er gevraagd naar contactgegevens. De indiener van het formulier wordt de contactpersoon en beheerder van de organisatie, zowel in de testomgeving als in productie voor de applicaties waar de marktpartij gebruik van gaat maken.

Het aanmaken van een beheerder account gaat via Dienst Veilige Toegang (DVT). Dit is de nieuwe manier van inloggen op de diensten die EDSN namens de gezamenlijke netbeheerders beschikbaar stelt. Dienst Veilige Toegang zorgt er in de toekomst voor dat je nog maar één account nodig hebt om in te loggen bij de diensten van EDSN waar je toegang toe hebt.

De beheerder in Dienst Veilige Toegang (DVT) is verantwoordelijk voor het gebruikersbeheer binnen de eigen organisatie. De beheerder heeft de bevoegdheid om gebruikers in DVT aan te maken en applicatierollen te koppelen aan gebruikers waarmee ze toegang krijgen tot applicaties van EDSN.


4. Vraag eHerkenning aan

Voor het starten en beheren van de registratie is eHerkenning niveau 3 nodig. Met eHerkenning wordt vastgesteld namens welke organisatie iemand handelt.

De aanvraag moet worden ingediend met eHerkenning van de organisatie die de marktrol vervult of gaat vervullen.

Let op:

  • Controleer vóór de aanvraag of de juiste persoon bevoegd is om namens de organisatie te handelen.
  • Zorg dat de aangewezen beheerder bereikbaar is tijdens het registratie- en aansluittraject.
  • Houd machtigingen en gebruikersrechten actueel, ook wanneer medewerkers of verantwoordelijkheden veranderen.

Waarom moet ik mij registreren?

Je registreert je als nieuwe marktpartij wanneer je een rol in de energiemarkt wilt vervullen waarvoor deelname aan gegevensuitwisseling voor systeemprocessen nodig is. Via Het Normo vraag je deze deelname aan. Het Normo beoordeelt en registreert voor welke rol en gegevensuitwisseling je organisatie toegang krijgt.

Het totale registratieproces bestaat uit meerdere onderdelen. De technische aansluiting op centrale systemen, de testomgeving en de kwalificatie lopen via EDSN, namens de gezamenlijke systeembeheerders. Ook moet je voor sommige marktrollen apart een erkenning, vergunning of aanwijzing aanvragen bij de verantwoordelijke organisatie.


Waarom moet ik mij registreren via Het Normo?

Sinds de Energiewet beheert Het Normo de registratie voor deelname aan gegevensuitwisseling voor systeemprocessen. Daarom vraag je nieuwe toegang, of een wijziging van bestaande toegang, aan via Het Normo.

Het Normo beoordeelt en registreert welke organisatie toegang krijgt, voor welke rol en voor welke gegevensuitwisseling. Andere onderdelen van het totale registratieproces, zoals de technische aansluiting, de testomgeving en de kwalificatie, lopen via EDSN namens de gezamenlijke systeembeheerders.


Hoe registreer je je als buitenlandse partij?

Als je organisatie buiten Nederland gevestigd is gebruik je dit aanmeldformulier deelname gegevensuitwisseling. Vul de gegevens zo volledig mogelijk in en neem daarna contact met ons op via het Marktloket.


Wat zijn systeemprocessen?

Systeemprocessen zijn processen in de energiemarkt waarbij marktpartijen gegevens met elkaar en met centrale systemen uitwisselen. Deze gegevensuitwisseling is nodig om rollen in de energiemarkt goed uit te voeren, bijvoorbeeld bij marktprocessen waarvoor aansluiting, registratie, kwalificatie of datadiensten nodig zijn.

Het Normo beheert de registratie voor deelname aan deze gegevensuitwisseling. EDSN ondersteunt bij de technische uitvoering, zoals de aansluiting op systemen en het testen van de gegevensuitwisseling.