Veelgestelde vragen

De energiesector is sinds 2018 in gesprek over de rol van digitalisering in de energietransitie. Het is een breed gedragen besef dat de energietransitie alleen een succes kan worden als er goede afspraken bestaan over het delen van energiedata. Dit geldt zowel voor energiedata binnen de energiesector als cross-sectorale energiedata (zoals bijvoorbeeld met de banken sector: green loans). Daarmee sluit dit traject ook nauw aan bij de visie van de overheid op het ontwikkelen van een digitale(re) economie.

Het belang van energiedatamanagement werd verder bekrachtigd door het Europese “Clean Energy for all Europeans Package” (CEP) uit 2019, dat energiedata erkent als cruciaal onderdeel van een succesvolle energietransitie en dat in nationale wetgeving wordt vertaald.

Dit traject leidde in 2021 tot de oprichting van BAS (Beheerder Afsprakenstelsel), dat verantwoordelijk is voor de uitvoering, ondersteuning en monitoring van het afsprakenstelsel. In 2022 volgde de oprichting van het Marktfaciliteringsforum (MFF), waarin marktpartijen gezamenlijk afspraken over energiedata ontwikkelen en vaststellen. Sinds april 2022 opereren MFF en BAS gezamenlijk als MFFBAS – met BAS als uitvoerder en MFF als beslissingsforum. Deze samenwerking vormt een belangrijke voorbereiding op de nieuwe Energiewet, die op 1 januari 2026 in werking treedt.

Met de komst van Energiewet verschuift per 1 januari 2026 wettelijk het mandaat naar Het Normo als GUE (io). Als GUE heeft Het Normo bepaalde verantwoordelijkheden tot het ontsluiten van registers waarvoor zij bilateraal (technische) zaken zal inregelen.

Sinds juni 2025 gebruikt BAS (Beheerder Afsprakenstelsel) de handelsnaam Het Normo. De juridische entiteit blijft Beheerder Afspraken Stelsel (BAS) BV, maar naar buiten toe treedt de organisatie op als Het Normo. Deze keuze past bij de volgende fase in onze ontwikkeling.

Vanaf 1 januari 2026 vervult BAS de formele rol van Gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) onder de Energiewet. Die rol vraagt om een duidelijke en herkenbare uitstraling richting marktpartijen, overheden en andere belanghebbenden.

De naam Het Normo helpt ons om zichtbaar te maken waar we voor staan: betrouwbaarheid, onpartijdigheid en transparantie. Het geeft duidelijkheid over onze rol als beheerder van het afsprakenstelsel en als toekomstige Gegevensuitwisselingsentiteit. Wij verbinden partijen en faciliteren samenwerking met als doel deze data op een transparante, veilige en toegankelijke manier beschikbaar te stellen voor iedereen via een centrale data-entiteit. Hierin speelt MFF een belangrijke rol.

Het centraliseren van gegevens zorgt voor efficiëntere processen: van de afrekening tot de uitwisseling van informatie tussen marktpartijen. We stimuleren innovatie en data-gedreven besluitvorming, zodat bedrijven betere beslissingen kunnen nemen op basis van actuele, betrouwbare gegevens. Dit zorgt voor een betere werking van de energiemarkt.

De nieuwe Energiewet, die op 1 januari 2026 grotendeels in werking treedt, vormt een belangrijke stap in de Nederlandse energietransitie. Deze wet vervangt de huidige Gaswet en Elektriciteitswet 1998 en biedt een geïntegreerd juridisch kader voor zowel gas als elektriciteit.

Belangrijkste veranderingen

• Eén geïntegreerde wet: De Energiewet combineert regels voor gas en elektriciteit, waardoor het regelgevingskader overzichtelijker en consistenter wordt.
• Versnelling van de energietransitie: De wet ondersteunt de overgang naar duurzame energiebronnen en sluit aan bij Europese richtlijnen zoals het ‘Clean Energy Package’ en ‘Fit for 55’.
• Meer ruimte voor decentrale opwekking: Energiecoöperaties en andere lokale initiatieven krijgen meer mogelijkheden om energie op te wekken, op te slaan en te delen.
• Aanpak van netcongestie: De wet bevat maatregelen om overbelasting van het elektriciteitsnet te verminderen, onder andere door netbeheerders meer bevoegdheden te geven.
• Transparantie en gegevensuitwisseling: Overheidsinstanties krijgen vanaf 1 juli 2025 toegang tot energieverbruiksgegevens van eindgebruikers, wat beter toezicht en beleid mogelijk maakt.

Inwerkingtreding

De meeste bepalingen van de Energiewet treden op 1 januari 2026 in werking. Enkele onderdelen worden eerder of later van kracht:

• Per 22 februari 2025 vervallen de 18-weken aansluittermijn voor kleinverbruikers en de volumecorrectieregeling voor grootverbruikers.
• Vanaf 1 juli 2025 krijgen overheidsinstanties toegang tot energieverbruiksgegevens van eindgebruikers.
• De wijziging in de Telecommunicatiewet treedt op een later, nog te bepalen moment in werking.

Impact op bedrijven en consumenten

Bedrijven krijgen meer flexibiliteit in energiemanagement en kunnen onder bepaalde voorwaarden zelf opgewekte energie verkopen. Consumenten profiteren van verbeterde bescherming en meer mogelijkheden om actief deel te nemen aan de energiemarkt.

De Energiewet legt hiermee een stevig fundament voor een duurzame, betrouwbare en toekomstbestendige energievoorziening in Nederland.

• Integratie van elektriciteit, gas en nieuwe vormen van energie (zoals waterstof) in één wetgevend kader
• Aangepaste marktordening en regulering die beter past op de realiteit van nu (en de toekomst)
• Meer ruimte voor digitale en slimme oplossingen en een beter passend toezichtskader
• Sterkere focus op duurzaamheid, innovatie en de rol van de prosument
• Vereenvoudigde vergunningverlening en heldere verantwoordelijkheid voor netbeheerders en marktpartijen

De energiewet stelt een centrale data-entiteit aan voor:

• Gegevensbeheer: een centraal verzamelpunt voor gegevens over energieproductie, -verbruik en –levering moet zorgen voor betere monitoring en transparantie van de energiemarkt
• Efficiency: het centraliseren van gegevens moet ervoor zorgen dat processen zoals afrekening en de uitwisseling van informatie tussen marktpartijen efficiënter kunnen verlopen
• Innovatie en data-gedreven besluitvorming: Het vergemakkelijken van toegang tot gegevens moet zorgen voor stimulering van innovatie en dat bedrijven betere beslissingen kunnen nemen op basis van actuele informatie
• Consumentenbescherming: De centrale data-entiteit moet helpen om consumenten beter te beschermen door hen toegang te geven tot hun eigen energiegegevens en hen te informeren over hun energieverbruik

Ja, BAS BV is de rechtspersoon die zal optreden als de GUE zoals is bedoeld in de Energiewet.

Nee. De wettelijke taken in de Energiewet gaan pas gelden wanneer de wet op 1 januari 2026 in werking treedt. Dit geldt ook voor de verplichtingen van andere partijen die wij nodig hebben om onze wettelijke taken uit te voeren. Pas wanneer de wet in werking is, kunnen we spreken van een volledig operationele GUE. Wel handelen we al zoveel mogelijk binnen de huidige kaders, in lijn met de wetgeving die in de toekomst van toepassing zal zijn.

De GUE zal juridisch gezien als een label onder BAS hangen en zal opereren binnen de structuur van BAS. De organisatie blijft nauw verbonden met BAS voor operationele en strategische doeleinden.

De energiesector is sinds 2018 in gesprek over de rol van digitalisering in de energietransitie. Het is een breed gedragen besef dat de energietransitie alleen een succes kan worden als er goede afspraken bestaan over het delen van energiedata. Dit geldt zowel voor energiedata binnen de energiesector als cross-sectorale energiedata (zoals bijvoorbeeld met de banken sector: green loans). Daarmee sluit dit traject ook nauw aan bij de visie van de overheid op het ontwikkelen van een digitale(re) economie.

Het belang van energiedatamanagement werd verder bekrachtigd door het Europese “Clean Energy for all Europeans Package” (CEP) uit 2019, dat energiedata erkent als cruciaal onderdeel van een succesvolle energietransitie en dat in nationale wetgeving wordt vertaald.

Dit traject leidde in 2021 tot de oprichting van BAS (Beheerder Afsprakenstelsel), dat verantwoordelijk is voor de uitvoering, ondersteuning en monitoring van het afsprakenstelsel. In 2022 volgde de oprichting van het Marktfaciliteringsforum (MFF), waarin marktpartijen gezamenlijk afspraken over energiedata ontwikkelen en vaststellen. Sinds april 2022 opereren MFF en BAS gezamenlijk als MFFBAS – met BAS als uitvoerder en MFF als beslissingsforum. Deze samenwerking vormt een belangrijke voorbereiding op de nieuwe Energiewet, die op 1 januari 2026 in werking treedt.

Het MFF blijft ook na 1 januari 2026 de plek waar partijen samenkomen om afspraken te maken over de uitwisseling van energiedata. De samenwerking met BAS B.V, dat miv juni 2025 opereert onder de handelsnaam Het Normo, blijft bestaan op basis van de afspraken die zijn vastgelegd zijn in het Convenant. Meer informatie over het MFF is te vinden op de website.

Ja, u behoudt toegang tot de stukken van de MFF-gremia via de bekende Sharepoint.

Per 1 januari 2026 vervult Het Normo de wettelijke taak als Gegevensuitwisselingsentiteit (GUE). Een (belangrijk) onderdeel van deze taak is de sterke inspanningsverplichting in overleg te treden met de markt, zoals vastgelegd in artikel 4.25 van de Energiewet. Om hieraan invulling te geven, werkt Het Normo samen met het MFF. Binnen het MFF werken leden gezamenlijk aan voorgenomen afspraken, die Het Normo in acht zal nemen bij het bepalen en toepassen van Procedures en Voorwaarden. De werkwijze die hiervoor is ontwikkeld, wordt sinds 2022 toegepast en blijft ongewijzigd voortgezet. Deze samenwerking is vastgelegd in een Convenant.