Dienstverlener of dataverzoekende partij? Zo bereid je je voor op Data Delen
Vanaf 1 januari is de Energiewet er. Vanaf dat moment is Het Normo de gegevensuitwisselingsentiteit (GUE) en hét centrale, onafhankelijke loket voor het uitwisselen van energiedata. Wie toegang zoekt tot die gegevens, komt hier binnen. Kort gezegd: wie iets met energiedata wil, is bij Het Normo aan het juiste adres. In plaats van versnipperde data, is er één gestandaardiseerd en neutraal toegangspunt voor energiedata. “Wij doen eigenlijk maar twee dingen,” zegt directeur Klaas Hommes. “We zorgen voor onpartijdige spelregels en dat energiedata alleen maar wordt gedeeld op basis van toestemming.”
Chaos en eenheid
Energiedata is op veel verschillende plekken te vinden. Registerbeheerders, netbeheerders, meetverantwoordelijken en gesloten systemen gebruiken allemaal hun eigen manier van opslaan en delen. Niet omdat dat zo bedoeld is, maar omdat er nooit één gezamenlijke structuur is afgesproken. “Iedere partij werkt met zijn eigen systemen en aannames,” vertelt Klaas Hommes. “Daardoor is het voor veel partijen lastig om precies te weten waar welke gegevens te vinden zijn.” Voor organisaties die verbruiksgegevens nodig hebben, betekent dat vaak zoeken, navragen en soms vertraging. De behoefte aan een eenduidige, veilige en onpartijdige manier van datadelen wordt steeds groter. Precies daarin vervult Het Normo nu zijn rol. Zodat elke aangeslotene weer regie heeft over de eigen gegevens en deze, wanneer nodig, eenvoudig kan delen.
Eén loket
Het Normo maakt het energiedatalandschap overzichtelijk. Wie gegevens nodig heeft, klopt voortaan aan bij één loket. Of die data uit één of tien verschillende registers komt, maakt niet uit, Het Normo regelt de weg ernaartoe. “We werken als een soort centrale schakel,” zegt Klaas Hommes. “Iedereen gebruikt hetzelfde systeem op de achtergrond dat alle dataverkeer aan de achterkant regelt. En die complexe ‘achterkant’ blijft buiten beeld.” Registers bepalen zelf hoe ze hun data opslaan, maar Het Normo schrijft wél voor hoe ze die veilig en op uniforme wijze delen. Die Regels, de open specificaties, liggen voor iedereen op tafel. Zo ontstaat één transparante en betrouwbare toegang tot alle energiedata die onder de Energiewet valt. Deze nieuwe wet is bedoeld om de energietransitie te versnellen en vervangt de Gaswet en Elektriciteitswet uit 1998.
Voordeel energiesector
Met deze nieuwe infrastructuur wordt het eindelijk duidelijk waar partijen verbruiks- en aansluitgegevens kunnen ophalen. Energiedienstverleners, installateurs, banken en energiehubs dienen hun verzoeken voortaan in via één centrale route. Dat scheelt tijd, gedoe en fouten. Een installateur ziet meteen het werkelijke energieverbruik en kan een gerichte offerte maken voor een warmtepomp of zonnepanelen. Een bank ziet of een woning goed geïsoleerd is en kan daar de hypotheek op afstemmen. Door deze uniforme laag verdwijnen de drempels. Deze zaten innovatie en samenwerking tot nu toe in de weg. De energiemarkt wordt sneller, slimmer en toegankelijker voor nieuwe diensten.
Transparantie
Alleen met toestemming van de aangeslotene mag energiedata gedeeld worden. Daarom heeft Het Normo een Energiedataportaal ontwikkeld waarmee aangeslotenen zelf kunnen bepalen wie toegang krijgt tot hun gegevens. Dit nieuwe portaal heet enKiy en wordt in de loop van dit jaar stap voor stap geïntroduceerd. Waar je als aangeslotene tot nu toe weinig zicht had op dataverzoeken, verandert dat nu. Elke aanvraag wordt via Het Normo vastgelegd en zichtbaar gemaakt. “Via het Energiedataportaal enKiy zie je precies wie je gegevens heeft opgevraagd en waarvoor,” zegt Klaas. “Zo krijgt iedereen opnieuw de regie over zijn eigen verbruiks- en aansluitgegevens.”
Onpartijdig en onafhankelijk
“Onpartijdig en onafhankelijk, dat zijn de sleutelwoorden,” zegt Klaas Hommes. “We hebben geen commercieel belang, we opereren volledig zelfstandig.” Dat waarborgt ook de inrichting: in de statuten is een adviesraad opgenomen dat geen enkele partij boven andere beoordeelt. De gegevensuitwisselingsentiteit handelt daarbij redelijk, transparant en niet-discriminerend. Dankzij die onafhankelijke positie blijft data bij de bron, terwijl de toegang landelijk gelijk wordt geregeld.
Het Normo bepaalt hoe gegevens worden uitgewisseld en laat precies zien wie welke data opvraagt. Samen met enKiy en de Energiedatawijzer als leidraad, is dit één helder en betrouwbaar loket voor energiedata. Zo ontstaat een betrouwbare infrastructuur die datadelen eenvoudig maakt én bijdraagt aan een toekomstbestendige energiemarkt.